تحقیق علمی و مشخصات آن

تحقیق علمی و مشخصات کلی و وجه تمایز آن با سایر تحقیقات

تعریف تحقیق علمی

راجرنیت در کتاب «راهنمای تحقیق مدیریتی» تحقیق را بررسی نظام‌مند و دقیق، تعریف می‌کند که روابط جدید را کشف و اطلاعات و دانش موجود را تایید می‌کند. بر این اساس، از آن‌جا که تقریباً همه انسان‌ها برای یافتن پاسخ سوال‌ها و حل مشکلات خود ناچار به کاوش هستند، می‌توان گفت که همه افراد بشر مشغول تحقیق هستند. ولی آنان تشریفات و آداب یک تحقیق علمی و اساسی را رعایت نمی‌کنند. به علاوه در این تحقیقات نتایج حاصل شده کاربری فردی دارد و معمولاً تکراری است؛ یعنی اینکه در حوزه معرفت‌شناسی بشر مطلب تازه‌ای ارائه نمی‌کند.

با توجه به توضیحات مذکور، وجه تمایز تحقیقات علمی با سایر انواع تحقیق مشخص می‌شود؛ یعنی این‌که واژه تحقیق اطلاق عام دارد و می‌توان آن را برای هر نوع فعالیت جستجوگرانه و کاوشگرانه‌ای که افراد برای پاسخ‌گویی به مساله‌ای یا کشف مجهولی انجام می‌دهند به کار گرفت. اما اصطلاح «تحقیق علمی» اطلاق خاص دارد و می‌توان آن را برای نوع خاصی از فعالیت‌های تحقیقاتی به کار برد.

تحقیق علمی، تحقیقی است که در محدوده‌ی قوانین و قواعد علمی انجام می‌گیرد. یعنی تحقیق بر اساس منطق، استدلال و بررسی نظام‌‌مند شواهد و مدارک استوار است و در شرایط ایده‌آل و در مدل علمی، همان محقق یا محققان دیگر باید بتوانند تحقیق مزبور را دوباره تکرار کنند و به نتیجه یکسانی برسند.

تعریف دیگری، تحقیق علمی را بررسی نظام‌یافته، کنترل شده، تجربی و انتقادی تعریف می‌کند که روابط احتمالی بین این پدیده‌ها را به وسیله نظریه یا فرضیه تبیین می‌کند.

مشخصات تحقیق علمی

تحقیقات از نوع علمی مشخصات کلی مخصوص به خود را دارند که عبارتند از:

حتما بخوانید!  مصاحبه آزمون دکتری

۱- برخوردار بودن از آداب و تشریفات خاص. کار تحقیق علمی آداب ویژه خود را دارد و نمی‌توان آن را به صورت ذهنی انجام داد. در این نوع تحقیقات پژوهشگر باید مساله‌ای را که برای بررسی انتخاب می‌کند، مورد ارزیابی همه‌جانبه قرار دهد، سپس برای انجام دادن آن طرح تحقیق مناسبی تهیه کند که مساله در آن به خوبی تعریف و فرضیه‌های آن به درستی تدوین و روش‌های گردآوری اطلاعات و تجزیه و تحلیل آن مشخص شده باشد و از همه مهم‌تر، در پایان کار نسبت به تدوین گزارش تحقیق و انتشار آن اقدام گردد. به طور کلی، چنین طرحی باید حاوی تمام فعالیت‌ها و عناصری باشد که فرایند تحقیق را به صورت نظام‌یافته (سیستماتیک) عملی سازد.

۲- توسعه قلمرو معرفت. بدین معنی که تحقیق باید مطلب تازه‌ای را کشف نموده، بر حجم دانش و معرفت بشر بیفزاید و معلومات او را افزایش دهد. درواقع، باید نتیجه تحقیق ناشناخته‌ای را برای بشر شناسایی کند و مجهولی را معلوم گرداند. در یک تحقیق علمی باید نتایجی به دست آید که یا منجر به ارزیابی نظریه‌های موجود شود، یا نظریه‌ها و قوانین علمی و قضایای کلی جدیدی را ارائه نماید، یا در یک مورد خاص مجهولی را برای اولین‌بار معلوم کند.

۳- شناخت حاصل از نتیجه و تحقیق در بیرون ذهن واقعیت و ما به ازای خارجی داشته باشد. یعنی بتوان برای آنچه تحقیق به عنوان نتیجه و شناخت عرضه می‌کند، در خارج ذهن مصداق و واقعیت و ما به ازای خارجی پیدا کرد.

منبع: http://www.scirp.org

فروشگاه پژوهنده

0 پاسخ

ثبت دیدگاه

مایل به ملحق شدن به بحث هستید ؟
به ما بپیوندید !

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *